Ukształtowanie terenu Gminy Haczów jest bardzo zróżnicowane, wznosi się od 270 do 450 m n.p.m. i jest wynikiem podziału obszaru na trzy typy krajobrazu:

  • tereny o rzeźbie falisto – pagórkowatej, które zajmują aż 60% powierzchni gminy
  • tereny o rzeźbie wzgórzowej – 25%
  • tereny o rzeźbie płasko równinnej.

Gleby na terenie Gminy to w 65% utwory pochodzenia wodnego, głównie tarasy rzeczne wytworzone przeważnie z glin całkowitych oraz glin lub pyłów naiłowych zalegających głęboko na litej skale. Na pozostałych terenach występują utwory powierzchniowe – górskie (flisz karpacki) o rzeźbie erozyjnej.

Na obszarze Gminy występują różne gleby, o różnej przydatności. 65% powierzchni zajmują gleby aluwialne- mady i gleby starych tarasów akumulacyjnych, wykształcone w typach: pseudobielicowym, brunatnym i czarnej ziemi. Ze względu na ich żyzność i właściwe nawilgotnienie, stanowią one najlepsze grunty orne i użytki rolne. Nie są jednak wystarczająco zasobne w takie składniki pokarmowe jak fosfor czy potas.Północna i wschodnia część Gminy (tereny o rzeźbie wzgórzowo- erozyjnej) to gleby brunatne właściwe, wyługowane lub kwaśne. Powstały one z utworów wietrzelinowych, które stanowią około 30% ogólnej powierzchni Gminy. Gleby te mają różną wartość ze względu na ich skład mechaniczny i położenie. Najlepsze to gleby głębokie, położone na łagodnych zboczach, dosłonecznione i właściwie nawilgotnione. Największą powierzchnię wśród utworów zwietrzelinowych zajmują gleby znajdujące się na średnich stokach, które podlegają intensywnej erozji wodnej. Są one trudne lub bardzo trudne do uprawy. Na grzbietach i stromych zboczach występują gleby małowartościowe.

Warunki klimatyczne

Na terenie Gminy oraz w najbliższym otoczeniu nie funkcjonują zakłady przemysłowe, które mogłyby zanieczyszczać powietrze. Jeśli wziąć pod uwagę przeważające wiatry południowe, to zagrożenie stanowią zakłady położone od Gminy kilkadziesiąt kilometrów na południe. Wpływ na stan czystości powietrza ma np. Krośnieńska Huta Szkła w Krośnie, położonym 15 kilometrów na północny zachód od granic Gminy. Stwierdzić to można po obniżonym ph deszczu oraz po opadach pyłów, zwłaszcza zimą, kiedy zmniejsza się działanie ochronne lasów Beskidu Niskiego. Jednak ograniczenie produkcji lub upadek zakładów zmniejszyły to zagrożenie.

W regionie można wyróżnić dwa piętra klimatyczne, należące do pluwialnego typu klimatu:

  • umiarkowane ciepłe, którego średnia wieloletnia temperatura waha się w granicach 4˚C do 8˚C
  • umiarkowane chłodne, ze średnimi temperaturami 4˚C do 6˚C.

Zimą średnia temperatura spada do -3/-4˚C, natomiast w lipcu średnie temperatury wahają się w granicach 17-18˚C. Wiatry są umiarkowanie silne, w granicach od 5 do 10 m/s i przeważnie wieją z kierunków południowo- zachodniego i południowego. Jesienią zaś przeważają wiatry wschodnie i północno- wschodnie.

Największa intensywność opadów przypada w czerwcu, lipcu i sierpniu, a średnia roczna opadów wynosi 710 mm. Śnieg pojawia się na przełomie listopada i grudnia, znika natomiast na przełomie marca i kwietnia. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w granicach od 60 do 150 dni.

Zasoby przyrodnicze gminy- szata roślinna

Na terenach gminnych znajdują się dwa rezerwaty leśne oraz cztery parki podworskie z licznymi okazami wiekowych drzew uznanych za pomniki przyrody. W parkach zobaczyć można również gatunki drzew egzotycznych.

Pierwszy z rezerwatów, „Cisy w Malinówce”, położony na terenie lasów prywatnych na wzgórzu opadającym w kierunku wsi Malinówka zajmuje powierzchnię 4,02 ha. Jest to las mieszany, złożony głownie z sosny i jodły z domieszką dębu, buka, grabu i jarząbu. W runie leśnym spotkać można ponad 150 gatunków roślin zielonych, 4 gatunki paproci, 2 gatunki skrzypów oraz 1 gatunek widłaka. Jako jeden z bogatszych, dobrze zachowanych drzewostanów cisowych w całym kraju, rezerwat szczyci się występowaniem 1000 okazów cisa w różnych klasach wieku.

Kolejny rezerwat, zajmujący 94,52 ha, znajduje się około 2 km na północny- wschód od miejscowości Jabłonica Polska. W wyniku działalności gospodarczej pierwotny wielogatunkowy drzewostan pochodzenia naturalnego uległ zmianie w monokultury sosnowe. Występują tu również m.in. buk, jodła, grab, dąb szypułkowy, jarzębina czy brzoza brodawkowata. Cis rośnie tutaj pojedynczo i grupowo; można spotkać 450 egzemplarzy form drzewiastych w wieku od 50 do 200 lat.

W gminnej miejscowości Haczów, w parku dworskim, ze starodrzewia pozostały naturalne zbiorowiska z wiązem górskim, klonem i jaworem, klonem polnym i klonem zwyczajnym. Jeśli chodzi o zbiorowiska parkowe, to gatunkiem dominującym jest grab pospolity, lipa drobnolistna i szerokolistna, wiąz górski i dąb szypułkowy. Występują tu również dereń jadalny, kasztanowiec biały i gładki, topola balsamiczna, brzoza brodawkowata, klon jesionolistny, świerk pospolity, modrzew polski, purpurowe odmiany klona i jawora, jesion (zwyczajna forma zwisła), sosna pospolita i górska, sosna wejmutka oraz korkowa. Rosnące tutaj krzewy to bez czarny, dereń biały, czeremcha, głóg jednoszyjkowy, suchodrzew zwyczajny oraz trzmielina pospolita.

Park we wsi Wzdów słynie z kolei z rozległych alej dębowych. Poza dębami rosną tutaj czereśnia ptasia, brzoza brodawkowata i czarna, wiąz górski, klon paklon (w tym jedno pięciopniowe drzewo). Jest wiele buków (w tym buk purpurowy). Rośnie również platan klonolistny, dąb błotny i czerwony, żywotnik olbrzymi i zachodni, świerk kłujący, daglezja zielona, jałowiec chiński i sabiński, kasztanowiec gładki i żółty, korkowiec amurski, sosna rumelijska, wejmutka oraz czarna, cyprysik groszkowy, lipa szerokolistna, lipa Moltkego, jesion pensylwański.

W miejscowości Trześniów wśród starodrzewia można spotkać dęba szypułkowego oraz największego w okolicach Krosna platana klonolistnego (największy w dawnym województwie krośnieńskim).

Fauna w Gminie Haczów

W lasach na obszarze Gminy Haczów spotkać można rzadkie gatunki zwierząt, tj. wilk, ryś, bóbr, kruk, wydra, czapla siwa, bocian czarny, puchacz, myszołów oraz orlik krzywy. Występująca tu zwierzyna łowna to głównie sarny, jelenie, lisy, dziki oraz zające.

Jeśli chodzi o wody w Gminie, to rzeka Wisłok oraz większość jej dopływów odpowiada drugiej klasie czystości wód. Wody pozaklasowe, mocno zanieczyszczone, występują w rzekach Morawa (zanieczyszczana ściekami z Zakładu Skórzanego w Rymanowie) i Pielnica (zanieczyszczana drobnymi zakładami przetwórstwa spożywczego z miejscowości Zarszyn). Oba źródła zanieczyszczeń tych rzeka są poza granicami Gminy. Pozostałe dopływy Wisłoka zanieczyszczane są przez spływy nawozów lub przecieki z szamb pochodzenia rolniczego lub komunalnego. Zanieczyszczenia te łatwo przenikają do wód gruntowych ze względu na ich niski poziom. Niewłaściwie prowadzona gospodarka nawozowa oraz brak kanalizacji skutkuje poważnym stopniem zanieczyszczenia studni przydomowych, co zagraża zdrowiu mieszkańców. Mieszkańcy wsi gminnych zaopatrują się w wodę wyłącznie ze studni kopanych w utworach czwartorzędowych, ponieważ we fliszu karpackim nie występują ujęcia oparte na źródłach wody głębokiej (utworach trzeciorzędu).